Bir sonraki


106-Vadeli olarak mal satın aldığım kişi senetlerin tekini ödeme dediği halde geri istedi ne yapayım

24 Görüntüleme
Lâlegül TV
52
Yayınlama Tarihi 01 Mar 2019 / Kategori: Bir Soru Bir Cevap

Bir arkadaşımdan vâdeli olarak mâl satın aldım. Her ay belli miktar ödeme yapmak üzere senetleştik. Daha sonradan arkadaşım “senetlerden birini ödeme, istemiyorum” dedi. Ben bir şey söylemedim ancak hesâbımı buna göre yaptım ve borçlarımı bitirdim. Arkadaşım bir ödemem daha kaldığını söyleyip bunu benden istedi. Bunu benden geri isteme hakkı var mıdır?

Aslında bu mesele fıkhî olarak üzerine birçok hükmün binâ edildiği ve bizim klasik metinlerimizde tartışılan önemli bir konudur. Akit ikili olarak tarafların anlaşmış olduğu bir rakamda alışverişi bitirmeleridir. Bayinin vermesi gereken nesne mebî’, müşterinin vermesi gereken semen (satım bedeli.)

Hanefî mezhebinde tercih edilen görüşe göre İmâm-ı Züfer Rahîmehullâh'ın görüş farklılığı olmasıyla berâber;
1- Sonradan yapılan mebî’deki ziyâde
2- Satım bedelinde düşürme yapılması
3- Alıcının satım bedelini yükseltmesi (ziyâde)
Bunlar aslü’l-akde mülhaktır. Sanki akit, alışveriş son haliyle yapılmış gibi kabûl edilir.
Dolayısıyla o ziyâde olan miktar satım bedelidir, ziyâde olan miktar satışa konu olan maldır. Düşürülen satım bedelinde düşük haliyle satım bedelidir, onun öncesi bir şey ifâde etmeyecektir.

Burada şöyle bir fark vardır ki ziyâdede karşı tarafın kabûlüne ihtiyâç vardır. Ziyâde noktası karşı tarafın kabûlüne bağlıdır, kabûl gerçekleşmedikçe ziyâde akdin aslına mülhak değildir, katılmaz. Bunun zıttı olan düşürmeye gelince “ziyâde kabûle bağlı, düşürme ise kabûle bağlı değildir.” Bu bir iskâttır, zimmetten bir borcu düşürmektir. Borcu düşünmek ise temlîk kabilinden olmadığı için (birine bir mülk verme olarak değerlendirilmediğinden) karşı tarafın “kabul ettim” demesine muhtâç değildir. Yeter ki reddetmesin “ben istemiyorum” tâbirini kullanmasın. Temlîkte yani ziyâdede verilecek olan bir şeyi sükût etmek yeterli değil “kabul ettim” demesi gerekiyor.

Temlîkte yani ziyâdede verilecek olan bir şeyi sükût
etmek yeterli değil “kabul ettim” demesi gerekiyor. Satıcı “vâdeli olarak sattığı malın bir senedi işkât etti (düşürdü.) Bunun karşılığında siz bir şey demediniz aynı zamanda reddetmediniz.”İstemiyorum” da demediniz.Bu kabûl anlamındadır, çünkü iskâttır. Bu saatten sonra satıcının imtinâ etme hakkı yoktur. “Ben vazgeçtim, alacağımı istiyorum” deme hakkına sahip değildir.

Fiyatta sonradan yapılacak olan düşürme karşı taraf reddetmedikçe aslü’l-akde mülhaktır. Daha sonradan kişinin hukuksal olarak imtinâ etme “ben bunu talep ediyorum” deme hakkı yoktur. Burada kardeşimize vereceğimiz cevâp satıcının “senetlerden birini düşürdüm” demesine binâen fiziksel olarak onu alıp yırtmasa da, “kabul ediyorum” demese de, kabûl etmediğini ifâde etmediği müddetçe kabûl etmiş olarak değerlendirilir, fiyat düşmüştür. Karşı tarafın 1 lira daha artı olarak istemesi kişiden farklı bir bedel istemesi kabilindendir ki, bunu vermeme hakkına sâhip olacaktır.

Daha fazla göster
0 Yorumlar sort Göre sırala

Bir sonraki