Bir sonraki


102-Arkadaşıma vekalet vermeden arabamı benim namıma sattı.Arabamı satarım demem vekalet midir?

221 Görüntüleme
Lâlegül TV
57
Yayınlama Tarihi 16 Jan 2019 / Kategori: Bir Soru Bir Cevap

Bir ortamda maddî sıkıntıya girdiğimden 100.000 TL verirlerse aracımı satacağımı söylemiştim. Ortamda bulunan arkadaşlarımdan birisi arabamı benim nâmıma 100 bin liraya anlaşıp satmış. Oysa ben arabamı satışa çıkarmamıştım ve ona vekâlet de vermemiştim. Alıcı olan kişi “biz pazarlığı bitirdik” diyor. Vazgeçme hakkım var mı, satarım demem vekâlet mi?

Hanefî fıkhında bahis konusu olan kişinin yapacağı alışveriş mün’akid ve sahihtir ancak nâfiz değil mevkûftur” denir. Alışverişin belli merhaleleri vardır. Birinci merhale in’ikâd merhalesidir. Eğer bir akit in’ikâd etmezse, mün’akid olmazsa bu bâtıl (varlığı ve yokluğu musâvî) yok demektir.

Alışverişin birinci merhalesinde in’ikâdı geçerse ikinci merhakede “sahîh mi, fâsid mi” bakılır. Bu noktada sıhhat şartları aranır. O akitta sıhhat şartları da varsa sahîh olur. Üçüncü merhalede ise “nefaz şartı” aranır. Nefaz şartında bir başkasının bu akit üzerinde bir hakkı “var mı yok mu” bakılır. Bir başkasının akit üzerinde bir hakkı yoksa bu akit aynı zamânda nâfiz olur. Bir başkasının hakkı varsa nâfiz olmaz mevkuf olur. Yani başkasının icâzeti bağlı olur. Nefâzı da geçerse lâzım veyâ gayri lâzım (bağlayıcı veyâ bağlayıcı değil) bakılır, bu son merhaledir.

Bahis konusu olan kimsenin yaptığı akit birinci merhaleyi geçer, mün’akiddir, sahihtir ancak nâfiz değil mevkûftur. Bu alışveriş geçerlidir. Bu geçerlilik üçüncü merhalede yani nefaz noktasında askıdadır. Mâlik olan (mâl sâhibi) kiminse onun icâzetine mevkûf olacaktır. Onay verirse akit geçerli olur, onay vermezse akit hiç yapılmamış gibidir, herkes kendi yoluna devâm edecektir.

Hanefi fıkhında sonradan verilen icâzet, önceden verilen vekâlet gibidir. Akde icâzet verebilmenin belli başlı şartları vardır. Akit o anda da yapılabilir olmalıdır. Her şeyden önce akde konu olan malın duruyor olması gerekir. Akdi yapan taraflar arasında akdi yapma liyâkatına sâhip oldukları hâl üzere berhayat olmaları gerekir. Bunlardan birisi ölecek olsa veyahut akit yapabilme liyâkatını yitirecek (kaybedecek) olsa bu saatten sonra kişinin buna icâzet verme yetkisi de olmayacaktır.

Mal duruyor olmalıdır, akdi yapan taraflar da hâli üzere duruyor olmalıdır. Bunlar duruyorken mâl sâhibinin onay vermesiyle bu akit geçerli olur. Onay vermeyecek olursa bu akit geçerli olmayacaktır. Mal sâhibinin “ben vazgeçtim, böyle bir yetki vermiyorum” diyerek akdi geçerli kılma zorunluluğu yoktur. Geçerli kılacak olursa da akit yapıldığı andan itibâren in’ikâd etmiş, yapılmış olur.

Daha fazla göster
0 Yorumlar sort Göre sırala

Bir sonraki