Bir sonraki


100-Köydeki tarlayı görmeden sattım. Tapuyu vermesem de tarlanın parasını i’âde etsem vebâl olur mu?

102 Görüntüleme
Lâlegül TV
52
Yayınlama Tarihi 26 Dec 2018 / Kategori: Bir Soru Bir Cevap

Memlekette dedemden kalan ve bana düşen bir tarla var. Köyde yaşayan biriyle anlaşarak tarlayı sattım ama tapuyu henüz vermedim. Bana kalan bu tarlayı görmüş değildim, geçenlerde köye gittim baktım ki tarla konum olarak çok güzel. Bilseydim, satmazdım. Tapuyu vermesem de tarlanın parasını i’âde etsem vebâl olur mu?

“Bir insan alışveriş yaparken (gerek bâyi (satıcı) olsun gerek müşteri (alıcı) olsun) satışa konu olan nesneyi görmüş olmaması akdin sıhhatine engel midir?” Bu Hanefî mezhebiyle Şâfiî mezhebinin ihtilâf ettiği konulardan bir tanesidir. Kişinin bir malı satın alabilmesi için o malı görür olması şart değildir. Kezâ bir malı satmak için kişinin o malı daha önceden görmüş olması şart değildir. Ancak malın belirgin, bilinir bir mâl olması alıcı açısından şarttır.

Akit meclisinde satışa konu olan mal hâzır değilse (mülkünüzde ama yanınızda değil) malın mechûliyeti bertaraf edilecek şekilde bir mâlûmiyet (malı kendinize izâfe etmek, mekânına işaret etmek veyâ onu vasıflamak, anlatmak vs.) suretiyle mal ortaya koymalıdır. Bu şekilde yapılan bir alışveriş câiz olur. Size satılan o malı (ürünü) görmeden aldığınız için size bir serbestlik tanınıyor. Gördüğünüz zamân alıp-almamakta serbestsiniz. “Ben bu akdi geçerli kılmıyorum” da diyerek paranızı geri taleb edersiniz veyâ “ben bu akdi geçerli kılıyorum” diyerek akdi sürdürebilirsiniz. Bu şer’i- şerîf’in tanımış olduğu bir haktır.

Bir insan görmediği bir malı alıp-almamakta serbesttir ama görmediği bir malı satmakta serbest değildir. Satıcı malı gördüğü zamân “keşke ben bunu satmasaydım, vazgeçiyorum” deme şansına sâhip değildir, alışveriş geçerli olacaktır. Mutlak anlamda “bir insan görmediği bir malı aldığı zamân her hâlükârda muhayyerliği var” demek doğru olmaz, nümûnesini görüp te kabûlleniyorsa iş bitmiştir. Nümûnesini görmeden anlatılarak kabûllendirilmiş ise alışveriş geçerli olur ama gördüğü zamân hiçbir gerekçe beyân etmeden “almıyorum” deme hakkına sâhibtir. Yalnız bu alıcı içindir, satıcı için böyle bir şeyden bahsedemeyiz.

Bir alışverişte eğer bir aldanma varsa bu aldanmadan dolayı kişi muhayyer olmaz ama bir alışverişte aldatma varsa aldatmadan dolayı kişi muhayyer olur. “Köyümüzdeki komşu benim görmediğim arsayı taleb etti” deniliyor. Tarla sâhibi araştırmadan sattı ve baktığı zamân gerçekten de orası daha fazla para ederdi. Bu durumda muhayyerlik yoktur ve alışveriş bitmiştir. Velev ki resmiyyet itibârıyla tapusunu devretmiş olmasa bile akdi îcâb ve kabûl ile bitirmiş olduğundan (parası da alındığından) yapılacak bir şey yoktur, tapuyu karşı tarafa verecektir

Daha fazla göster
0 Yorumlar sort Göre sırala

Bir sonraki